Ga direct naar hoofdcontent

Onderwijsinstellingen

Wat verstaan wij onder onderwijsinstellingen?

Met onderwijsinstellingen worden gebouwen bedoelt waar onderwijzing plaatsvindt. Bij primair- en voortgezet onderwijs hebben gemeenten een belangrijke rol bij het duurzaam en energiezuinig maken van schoolgebouwen. Bij het middelbaar-, hoger beroeps- en wetenschappelijk onderwijs zijn de instellingen voor het grootste deel zelf verantwoordelijk voor het vastgoed en verduurzaming hiervan.

Op deze pagina vindt u informatie over:

  • Waarom u kunt verduurzamen

  • Voordelen

  • Wet- en regelgeving energie

  • Energiebesparende maatregelen

Waarom verduurzamen?

Scholen zijn grootverbruikers van energie vanwege de grootte van het pand en de hoeveelheid gebruikers in het pand. Er liggen veel kansen voor het verminderen van het energieverbruik. Hiermee worden onderwijsinstellingen comfortabeler, gezonder, energiezuiniger. Ook dragen zij een steentje bij aan het milieu. 

Bij onderwijsinstellingen moeten veel verschillende ruimtes worden verlicht. Dit gebeurt vaak de hele dag. Er moet goed worden geventileerd en ruimtes moeten 's winters comfortabel worden verwarmd. Daarnaast wordt er veel (en ook steeds meer) gebruik gemaakt van elektronische apparatuur. De energiekosten vormen daardoor vaak een grote kostenpost. Dat is bovenop de kosten voor personeel, onderhoudskosten van het pand en andere vaste kosten. Onderzoek daarom de mogelijkheden om energie te besparen én zelf op te wekken voor uw school. 

Voordelen

Er zijn verschillende voordelen van het verduurzamen van een onderwijsinstelling.

Kostenbesparing en waardestijging

Het uitvoeren van verschillende maatregelen zorgt voor een toekomstbestendige onderwijsinstelling. Door te verduurzamen zorgt u voor lagere energiekosten en vaste lasten. Ook zal de waarde van het pand of locatie stijgen.

Imagoverbetering

Door te verduurzamen verbetert u uw imago naar leerlingen, personeel en stakeholders. Daarnaast is het voor scholen belangrijk om het goede voorbeeld aan hun leerlingen te geven. Door met verduurzaming aan de slag te gaan kunt u leerlingen inspireren voor de toekomst. Daarnaast kunt u leerlingen betrekken bij het maken van plannen voor een energiezuinigere, comfortabelere en gezondere onderwijsinstelling.

Gezondere werkomgeving

Verschillende maatregelen hebben aanvullend een positief effect op het binnenklimaat en daarmee de gezondheid van leerlingen en werknemers. Dit leidt onder andere tot minder ziekteverzuim en hogere productiviteit.

Wet- en regelgeving energie 

Alle ondernemers hebben te maken met energiebesparingsverplichtingen. Met deze wetten verplicht de overheid bedrijven om energiezuinig te ondernemen en te investeren in duurzaamheid. Hieronder vindt u de regelgeving rondom energie.

Wet Milieubeheer: vijf jaar terugverdientijd

Vanaf 2019 is energie besparen door onderwijsinstellingen niet meer vrijblijvend. Onder de Wet milieubeheer zijn ondernemers verplicht om te besparen op energie. Bijvoorbeeld door alle energiebesparende maatregelen te nemen die u binnen 5 jaar kunt terugverdienen. U bespaart zo energie en profiteert van lagere vaste lasten. 

Geldt de energiebesparingsplicht voor mijn onderwijsinstelling?

Gebruikt u meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas per jaar? Dan is energie besparen voor u verplicht. Ook heeft u een informatieplicht.

Informatieplicht

Vóór 1 juli 2019 had u de overheid moeten melden welke energiebesparende maatregelen u al heeft genomen. Dit kon u doen via het eLoket van het RvO. Bekijk op de kennisbank van Infomill het overzicht van verplichte maatregelen per sector. Moet u voldoen aan de informatieplicht en heeft u dit nog niet gedaan? Doe dit dan alsnog. 

Verbreding en verbetering energiebesparingsplicht met CO2-vermindering in 2023

In 2023 worden bedrijven en instellingen verplicht om naast energiebesparende maatregelen ook CO2- reducerende  maatregelen te treffen. Dit is een verbreding van de energiebesparingsplicht. De minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) kondigde dit op 10 december 2020 aan in een brief aan de Tweede Kamer.

Lees meer over de verbreding en verbetering van de energiebesparingsplicht op de website van kenniscentrum InfoMil.

Overige wet- en regelgeving

Voor een overzicht en hulp bij zaken over wet- en regelgeving kunt u kijken op de pagina wet- en regelgeving. U kunt ook gebruik maken van de wetchecker.

Wetchecker

Weet u niet welke wettelijke verplichtingen er gelden voor uw bedrijf? Of hoe u aan deze verplichtingen kunt voldoen?

Checklist die wordt afgevinkt

Na het beantwoorden van de vragen weet u in hoofdlijnen wat u te doen staat. Zorg dat u bij het invullen de volgende informatie bij de hand heeft: 

  • Energierekening, uitgesplitst in elektriciteits- en aardgasverbruik en/of aardgasequivalenten;

  • Financiële jaarrekening;

  • Aantal werknemers;

  • Oppervlakte van alle gebouwen en gebruiksoppervlak van de kantoorfunctie.

Ga naar de Wetchecker

Slimme maatregelen om energie te besparen in onderwijsinstellingen

1. Ga voor led-verlichting

Bijna een kwart van het totale energieverbruik is afkomstig van verlichting. Bij oudere panden kan dit zelfs oplopen tot wel 60 procent! Laat tl-lampen, halogeenlampen en gloeilampen vervangen door ledverlichting. Deze investering verdient zichzelf binnen enkele jaren terug. Door alle lampen in uw pand te vervangen door led kunt u maar liefst 80 procent besparen op uw elektriciteitskosten voor verlichting. Installeer daarnaast bewegingsmelders in ruimtes waar niet altijd licht nodig is. Denk hierbij aan magazijnen, toiletten of buiten.

2. Kies energiezuinige machines en computers

Ook elektrische apparatuur die niet direct wordt gebruikt, verbruikt energie. Dit staat ook wel bekend als sluipverbruik. Denk bijvoorbeeld aan computers en schermen die ‘s avonds in stand-by staan. Investeer daarom in apparaten die energiezuiniger zijn of vanzelf uitschakelen. Door alle apparaten uit te schakelen kunt u 5 - 15% besparen op uw energieverbruik.

3. Slim inregelen van installaties

Door installaties goed in te regelen, kunt u een gezond, comfortabel en energiezuinig binnenklimaat realiseren. Door installaties goed in te stellen, kunt u naar inschatting 25 - 30% besparen op uw energieverbruik. Denk hierbij aan waterzijdig inregelen van het verwarmingssysteem en gebruik van slimme meters.

Instellingen van installaties kunt u optimaliseren met een energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS). Een EBS bestaat uit slimme meters en activiteiten. Dit systeem valt onder de maatregelen van de energiebesparingsplicht. Met de data uit slimme meters kunt u het dagelijks, maandelijks en jaarlijks energieverbruik monitoren en verbeteren. Bekijk de website van het RvO voor meer informatie over een energieregistratie- en bewakingssysteem.

Energiebesparende maatregelen: opstellen DHP of DMJOP

Bespaar energie met een duurzaam huisvestingsplan (DHP) en/of een duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMJOP). Zo een plan combineert op een slimme manier onderhoud met energiebesparende maatregelen. Denk hierbij aan onderhoud aan de kozijnen en het meteen plaatsen van isolerend glas. Of onderhoud aan de gevel en het meteen toepassen van spouwmuurisolatie. 

Voor het maken van een DHP en/of een DMJOP is speciale een tool ontwikkeld. Deze tool maat het inzichtelijk welke stappen u kunt nemen. Op de website van het RvO vindt u de tools voor het verduurzamen van onderwijsinstellingen

1. Isolatie

Door het onderwijsgebouw goed te isoleren wordt een warmteverlies beperkt. Hiermee bespaart u op stookkosten. Denk hierbij aan spouwmuurisolatie of isolerend glas. Met HR++ glas bespaart u energie ten opzichte van het (inmiddels verouderde) dubbel of enkel glas. Naast binnenhouden van warmte in de winter, blijft het binnen ook koeler in de zomer.

2. Ventilatie voor gezond comfortabel binnenklimaat

Goed ventileren met warmteterugwinning (WTW) zorgt voor een comfortabel en gezond binnenklimaat in het schoolgebouw. Ook worden vochtproblemen voorkomen. Verder wordt het warmteverlies beperkt. Warmte uit de lucht die wordt afgevoerd, wordt teruggewonnen en afgegeven aan schone lucht die naar binnen wordt gehaald. 

3. Verwarming

Heet de school een ketel die ouder is dan 12 jaar? Laat deze vervangen door een HR-ketel of overweeg een duurzaam alternatief zoals een warmtepomp. Daarnaast is het slim om de thermostaat een uur voordat iedereen vertrekt laag te zetten. Vergeet dit ook niet in het weekend. Zet de verwarming alleen aan in ruimtes waar dit nodig is en plaats geen grote objecten voor de radiatoren. 

Lees meer over een duurzaam MJOP voor energiebesparende maatregelen.

Handig om te weten: voor scholen is een speciale Energiebespaarlening om energiebesparende maatregelen te financieren. U vindt meer informatie op de subsidiepagina.

Handige tools

U kunt van deze handige tools gebruik maken om met energiebesparing in uw onderwijsinstelling aan de slag te gaan. 

Zonnepanelen

Zelf energie opwekken met zonnepanelen is een duurzame keuze. U bespaart zo veel op uw elektriciteitsverbruik. De gemiddelde terugverdientijd is 6 tot 8 jaar. Bedrijven hebben over het algemeen een hoog stroomverbruik. Dit in combinatie met (veel) beschikbaar dakoppervlak maken zonnepanelen een rendabele investering. Bovendien kunt u profiteren van verschillende subsidies.

Kleinzakelijke verbruiker met een aansluiting van 3 x 80 ampère of minder?

Dan kunt u gebruikmaken van de salderingsregeling. Meer informatie vindt op de website van de Rijksoverheid over salderen bij zonnepanelen. Zelf opgewekte zonne-energie die u terug levert aan het net verrekent u met elektriciteit die u van het net afneemt. Dit mag nog tot 2023. De hoeveelheid stroom die u mag salderen wordt daarna langzaam afgebouwd.

Grootverbruiker met een aansluiting van meer dan 3×80 Ampère?

Bekijk dan de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+).

Subsidies

De overheid stimuleert duurzame keuzes van ondernemers met verschillende subsidies en regelingen. Welke subsidies en regelingen voor u gelden, hangt af van uw situatie. Op de subsidiepagina vindt u meer informatie over de verschillende subsidies en regelingen.

Bekijk zakelijke subsidies